Peyv- Nav- wêşe ya : Bakurê Rojhelatê Sûriyê, tê çi wate yê?
Dr. Mohamad Ceman
Peyva “Bakurê Rojhilatê Sûriyeyê” ji aliyên erdnîgarî( cûxrafî) siyasî û dîrokî yên Kurdên li Sûriyeyê nîşan nade an ne bese.
Ev peyv mafên siyasî û yasayî yên Kurdan înkar dike. Ew peyv rastîya Kurdistana Sûriyeyê nas nake û wenda dike . Ji bo
navê Kurdistana Sûriyê û çespandina wê gelek kar kar û Xebat hatime kirin û gelek xwîn hatine rijandin. Gelek nifşên gelê me ji bo wê têkoşîn kirine, qurbanî dane û hatine zindan kirin .
NIF şan qelenê wê giran dane. Kurdistana Sûriye
beşek ji Kurdistanê ye ku di PeymanaSykes-Picot a navdar de hatiye dabeş kirin.
Peyva ” Bakurê Rojhilatê Sûriyeyê” ji Sûriyan re dibêje ku Kurd di vê herêmê de sînordar in, ango kurd tenê di rojhilatê Firatê de dijîn Bi vî awayî ev peyv nîşan dide ku deverên din ên ku Kurd lê dijîn, an herêmên din ên Kurdî li Sûriyeyê, nayên hesibandin. Lêbelê, rastiya rewşê eşkere dike ku Kurdistana Sûriyeyê ji Efrîn, digihîje Deryaya Spî, heta Sêmalka dirêj dibe.
Her diyalogek di navbera her aliyek ku li ser navê Kurdan diaxive bi rêjîma li Şamê re divê mafên gelê Kurd li hemî herêmên Sûriyeyê – li Kurdistana Sûriyeyê, an jî yên ku Kurd lê dijîn, li bajarên din jî wek Heleb, Hema, Şam, an Lazkiye – kom bûne, çareser bike. Ev mafekî xwezayî ye. Her tawîzek ji van herêmên erdnîgarî yên Kurdî dê wendakirina vî mafî be an jî teslîmkirina wî ji bo yên din be. Ev tê wateya Xiyanetê an neteweyî ya li erdnîgariya Kurdî û tawîzdana mafên gelê Kurd li Kurdistana Sûriyeyê be.
Di hin qonaxên dîrokî de dibe ku bidestxistina maf û erdnîgariya tevahî dijwar be, lê divê ew ji bo nifşên pêşerojê werin sazkirin, daxwazkirin û belgekirin.
Wekî ku tê gotin, “Tu maf winda nabe heke li pişt wî dozgerek hebe.” Ev gotin ji Elî ibn Ebî Talib ve hatiye gotin; maf winda nabe heke xwediyê wê daxwaz bike û hewl bide ku wê bi dest bixe, û daxwaza wê rêya vegerandina wê ye.
Wekî ku tê gotin, “Heta ku li pişt wî dozgerek hebe, tu maf winda nabe.”
Di dawî de : wêşe ya : Bakur Roheleya Sûriya, nav û mafê gelê kurd wenda dike ,
Maf parça nabin. Ev dibe were sereradkirin.
