Panoramaya binpêkirinên di Hizêrana 2026an de li deverên bandor û kontrolê li Sûriyeyê
Binpêkirinên ji aliyê Rêveberiya YPGê ve di hizêrana 2026an de:
Rêxistina Ciwanên Şoreşger, ku girêdayî Partiya Karkerên Kurdistanê (PKK) ye, li deverên cûrbecûr revandina zarokên temenbiçûk berdewam kir. Rêxistina Mafên Mirovan a Efrîn ragihand ku Ciwanên Şoreşger di 4ê hizêrana 2026an de keça 14 salî Heyat Xelîl Walo revandin û ew birin kampên ciwanan li Qamişlo.
Li Hesekê, malbata Zeyneb Ebdul Reûf Hemû ya 12 salî di 2ê hizêrana 2026an de ragihand ku ew di 8ê Gulana 2026an de hatiye revandin û çarenivîsa wê hîn ne diyar e.
Malbatên zarokên temenbiçûk ên hatine revandin bang li rêxistinên mafên mirovan kirin ku çarenivîsa keçên xwe eşkere bikin û wan vegerînin mal û dibistanê. Ev bûyerên revandina keçên temenbiçûk tevî sozên berê yên parastina zarokan ji leşkerkirinê Lê pêk têne.
Di sala 2019an de, Mazloum Abdi û Virginia Gamba, Nûnera Taybet a Sekreterê Giştî ji bo zarokan û şerên çekdarî, planeke çalakiyê îmze kirin ku armanc dike zarokên di bin 18 salî de bi dawî bike û pêşî li wan bigire û wan nexe nav çalakiyên leşkerî.
Çavdêr bawer dikin ku bûyerên bi vî rengî beşek ji şêwazek dubare ne ku, li gorî wan, armanc ew e ku zarokên biçûk bikişîne û wan bikeve bernameyên îdeolojî ên ji bo amadekirina girtina wan di nav rêxistinên girêdayî partiyê de.
Binpêkirinên ji hêla komên çekdar û Hikûmeta Demkî ya Sûriyeyê ve di meha hizêranê de:
Endamên berê yên komîteyên aborî yên girêdayî komên çekdar ên Sûriyeyê li gundê Jaqmaq Kebîr, li navçeya Raju ya herêma Efrîn a Kurdistana Sûriyeyê, erdê çandiniyê yê ku bi darên zeytûnê hatibû çandin, desteser kirin. Li gorî çavkaniyên herêmî, desteserkirina van erdên/ zevî ji ber nebûna tomarên xwedîtiyê yên fermî hatine tomar kirin bû. Çavkaniyan destnîşan kirin ku cotkirin û çandina erdê/ zevi / ax digel danasîna alavên çandiniyê, dest pê kiribû, tevî zehmetiyên qanûnî yên ku niştecih ji ber qedexeyên berê yên li ser qeydkirina erdên sînor di îspatkirina xwedîtiya xwe de rastî wan dihatin.
Van pêşketinan nerazîbûn di nav gundiyan de çêkir, yên ku ev kiryar wekî destdirêjî li ser milkê wan ê taybet hesibandin û daxwaz kirin ku rayedarên pêwendîdar mudaxele bikin da ku van kiryaran rawestînin û mafên wan vegerînin.
Çavkaniyan her wiha êşa berdewam a çend malbatên ku ji bo vegerandina mal û milkên xwe vegeriyabûn Efrîn, di nav gilî û gazinan de li ser pêvajoya hêdî ya dosyayên milkê û desteserkirina berdewam a hin milkên, destnîşan kirin.
Di pêşveçûnek têkildar de, çavdêriya mafên mirovan a Sûriyeyê roja sêşemê, 2ê hizêranê, êşa berdewam a niştecihên gundê Tarba yê Kurdan, ku li gundewarê Girê Spî (Tal Abyad) li Kurdistana Sûriyeyê ye, eşkere kir, ji ber tiştê ku ew wekî rêze binpêkirinên ku bi salan e hedef digirin ser niştecihan û milkên wan, bi nav kir. Çavdêriyê rave kir ku gund şahidê desteserkirin û dizîna milkên guhezbar ên niştecihên xwe yên resen bûye, ji bilî wêrankirina tevahî ya hejmarek malan.
Her wiha destnîşan kir ku zêdetirî 500 darên zeytûn û rezên tirî yên niştecihên Kurd ên gund hatine birîn, ku zirarek berfireh daye debara wan û milkên wan ên çandiniyê.
Li gorî çavdêriyê, erdên çandiniyê yên niştecihên ku ji sala 2019an vir ve bi zorê hatine koçberkirin hîn jî ji hêla koçberên li gund ve têne çandin, di heman demê de xwediyên erdên resen hîn jî ji vegera malên xwe û vegerandina milkên xwe têne astengkirin.
Ev pêşketin di çarçoveya berfirehtir a binpêkirinên têkildarî mafên milkê û koçberiya bi zorê li çend deverên bakurê Sûriyeyê de ne, di nav bangên berdewam de ji bo misogerkirina vegera niştecihan bo deverên xwe yên resen û garantîkirina parastina qanûnî ya milk û mafên wan.
